|
|
Zbiory
Zbiory Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych zaczęto gromadzić w 1968 roku a udostępniono je zwiedzającym po otwarciu placówki 7 lat później. Obejmują one ok. 2000 eksponatów. Stanowi to dwie trzecie instrumentów ludowych zgromadzonych w polskich muzeach. Wszystkie instrumenty pozyskano w wyniku badań i penetracji terenowych, a także poprzez organizowane przez muzeum ogólnopolskie konkursy na ich budowę. Eksponowanych w muzeum instrumentów nie wyprodukowano w fabrykach czy wielkich manufakturach, ale - jak wskazuje sama nazwa muzeum - zostały zbudowane przez artystów pochodzących najczęściej ze wsi. Nauczyli się oni rzemiosła sami, lub odziedziczyli umiejętności po ojcu czy dziadku. Nie starali się nigdy kopiować instrumentów profesjonalnych lecz przekształcali je dostosowując do własnych umiejętności technicznych i upodobań muzyków. Często zresztą sami byli również muzykami i budowali instrumenty na własny użytek. Na wystawie stałej zobaczyć można ok. 200 eksponatów, od najprostszych - listków czy kory do grania, gwizdków ze słomy czy pióra, które potrafi wykonać każde dziecko - do instrumentów o dużym stopniu skomplikowania, wymagających wiedzy i doświadczenia zarówno od budowniczego , jak i grającego - harmonii, skrzypiec czy dud. Część prezentowanych instrumentów jest ściśle związana z pewnymi regionami Polski np. dudy podhalańskie, złóbcoki występują tylko w kulturze muzycznej Podhala, mazanki w Wielkopolsce, a skrzypce diabelskie i burczybas na Kaszubach. Nawet wśród Instrumentów zaliczanych do tej samej grupy istnieje regionalne zróżnicowanie. I tak dudy wielkopolskie, kozioł biały, gajdy czy dudy podhalańskie należą do grupy instrumentów dudowych, a różnią się między sobą budową, zdobnictwem, sposobem trzymania a przede wszystkim strojem. W muzeum obejrzeć można rekonstrukcje instrumentów dziś już nie używanych, jak: suki lubelskie, liry korbowe, oktawki. Najstarszymi obiektami są: złóbcoki z 1705 r., basy kaliskie i mazowieckie z XVIII w., tarapata z XIX w., bębny - kotły z przełomu XVI/XVII w., bębenki z XVIII i XIX w. Do najciekawszych należy m.in. największy zbiór harmonii różnych typów, duża kolekcja cymbałów, skrzypiec, instrumentów glinianych, fujarek i piszczałek oraz instrumentów dudowych. Na szczególną uwagę zasługuje zbiór instrumentów i narzędzi lutniczych słynnego lubelskiego warsztatu Franciszka Borówki-Borowieckiego i jego syna Kazimierza, szeroko znanego ze swojej działalności jeszcze przed pierwszą wojną światową. Od 1978 r. oprócz gromadzenia instrumentów muzycznych muzeum nabywa także eksponaty artystyczno-historyczne, obejmujące m.in. materiały pisane, ikonografię, dokumenty, meble, przedmioty codziennego użytku, detale architektoniczne, które w przyszłości będą prezentowane w historycznej ekspozycji poświęconej miastu. Do najwcześniejszych należą eksponaty, związane z działalnością cechów szydłowieckich: XVI-wieczne dokumenty ustalające przywileje dla cechów, m.in. dokument Spytka z Tarnowa, kasztelana radomskiego, oraz księgi poszczególnych cechów szydłowieckich od początku XVIII do pierwszych lat XIX wieku. Najstarszymi eksponatami są kafle z lat 1510-1520, fragmenty płytek posadzkowych z sal zamkowych, jak również detale kamieniarki okiennej i drzwiowej, datowanej na wiek XVII.
|
|